Пристапувањето на Србија во Европската Унија

Од Википедија, бесплатната енциклопедија
Одете во навигација Одете на пребарување
Србија и Европската Унија
Србија и Европската Унија

Србија

европска унија

Процесот на пристапување на Србија во Европската унија започна во ноември 2005 година, кога Србија беше дел од Државниот сојуз на Србија и Црна Гора . Во мај 2006 година, Црна Гора одржа референдум за независност и се отцепи од Унијата, додека Србија сама ги продолжи преговорите со ЕУ. На 29 јули 2008 година Србија и ЕУ потпишаа Договор за стабилизација и асоцијација [1] . На 22 септември 2009 година Србија поднесе барање за влез во ЕУ [2] .

На 1 март 2012 година Србија доби официјален статус на кандидат за пристапување [3] . Во декември 2013 година, Советот на Европската унија ја одобри одлуката за почеток на преговори за пристапување на Србија во ЕУ во јануари 2014 година [4] , а првата меѓувладина конференција беше одржана на 21 јануари во Брисел [5] . Во декември 2009 година, српските граѓани со биометриски пасоши добија право да патуваат во земјите на Шенген без да добијат виза [6] . Еврокомесарот Јоханес Хан на 15 септември 2017 година оцени дека Србија може да добие членство во Европската унија до 2025 година. Кан сугерира дека процесот на преговори може да биде завршен до 2023 година, по што ќе бидат потребни уште две години за земјите да го ратификуваат договорот [7] .

Историја

Почетна фаза на интеграција

Во јуни 2000 година, на состанокот во Феира, Европскиот совет потврди дека сите земји кои учествуваат во Механизмот за стабилизација и асоцијација се „потенцијални кандидати“ за членство во ЕУ. Истата година, ЕУ еднострано ги укина царините за индустриски и земјоделски стоки увезени од Србија во земјите на Унијата во рамките на системот за автономни трговски мерки. Во тоа време, ова отстранување на давачките беше најголемата трговска отстапка направена на една земја од ЕУ. Од своја страна, Србија почна да ги укинува увозните давачки по 9 години, кога Србија почна да го спроведува трговскиот дел од Договорот за асоцијација и стабилизација [8] . Во октомври 2000 година, во Србија се случи булдожерската револуција , која ја отвори земјата за можност за европска интеграција.

На 1 јуни 2003 година, на состанокот на Европскиот совет во Солун , беше потврдено проширувањето на процесот за стабилизација и асоцијација на западниот дел на Балканскиот Полуостров , а Србија, заедно со пет други држави од Западен Балкан, ја доби статус на „потенцијален“ кандидат [6] . Србија отиде напред. На 8 март 2004 година е формирана Канцеларијата за пристапување кон Европската унија на Владата на Србија [9] .

Преговорите за потпишување на Договорот за асоцијација и стабилизација меѓу Србија и ЕУ започнаа на 1 октомври 2005 година [10] . На 3 мај 2006 година, ЕУ ги замрзна преговорите, објаснувајќи го тоа со недоволното ниво на соработка меѓу Србија и МКТЈ . Претходно Европската комисија побара од Србија до 30 април да го уапси и префрли Ратко Младиќ на Меѓународниот трибунал, што српската влада не можеше да го спроведе. По консултација со главниот обвинител на Хашкиот трибунал Карла дел Понте, Европската комисија одлучи да ги прекине преговорите за договорот [11] .

На 13 јуни 2007 година, преговорите продолжија по апсењето на 31 мај и екстрадицијата до МКТЈ на поранешниот генерал Здравко Толимир [12] . Четири дена по продолжувањето на преговорите за Договорот за асоцијација и стабилизација, Властимир Ѓорѓевиќ , поранешен шеф на српската служба за безбедност, беше уапсен под обвинение за злосторства врз косовските Албанци. [13]

На 7 ноември 2007 година, српскиот вицепремиер Божидар Ѓелиќ и европскиот комесар за проширување Оли Рен го парафираа Договорот за асоцијација и стабилизација меѓу Србија и ЕУ [14] . Оли Рен рече дека целосното потпишување на Договорот ќе биде можно само во случај на сеопфатна соработка меѓу Србија и МКТЈ .

Несогласувања за Косово

Несогласувањата за косовското прашање започнаа уште пред да биде прогласена независноста на територијата. На 14 декември 2007 година, Европскиот совет одлучи да распореди полициска и цивилна мисија на Косово ( Мисија на Европската Унија за владеење на правото во Косово ). Жозе Сократес , кој беше премиер на Португалија (тогаш поранешен претседавач со Советот на ЕУ), рече дека ЕУ испратила силен сигнал за нејзиното лидерство во решавањето на иднината на Косово, додавајќи дека одлуката за мисијата не не значи признавање на независноста на регионот [15] . Веста за распоредувањето на мисијата на ЕУ предизвика незадоволство во Србија, каде што се веруваше дека новата мисија е создадена за спроведување на планот на Ахтисари за „независност под меѓународна контрола“ на Косово, по што следеше трансфер на овластувањата од меѓународните раководни тела. создадена со резолуцијата 1244 на Советот за безбедност од 1999. до локалните власти на косовските Албанци. Србија бараше секоја нова меѓународна мисија да биде спроведена во согласност со Резолуцијата 1244 на Советот за безбедност и одобрена од Советот за безбедност на ОН [16] [17] .

Последователно, распоредувањето на мисијата на ЕУ конечно беше одобрено од Европската унија на состанокот на Европскиот совет на 16 февруари 2008 година [18] . Официјалните задачи на ЕУЛЕКС беа да го обезбеди владеењето на правото, безбедноста и човековите права, да ги надгледува активностите на косовските институции и да им помогне, притоа задржувајќи некои од извршните овластувања што ги поседуваше меѓународната администрација за администрацијата на Косово. Следниве точки од Резолуцијата 1244 на Советот за безбедност на ОН беа именувани како правна основа за мисијата: 10 (го овластува генералниот секретар, со помош на меѓународните организации, да создаде меѓународно граѓанско присуство на Косово), 11 (главните одговорности на меѓународно граѓанско присуство: ѓ) во последната фаза, да го надгледува трансферот на овластувањата од привремените институции на Косово на телата основани во рамките на политичкото решение; з) одржување на граѓанскиот закон и ред преку распоредување меѓународен полициски персонал да служи во Косово), 17 (ги поздравува активностите на ЕУ за воспоставување сеопфатен пристап за стабилизирање на регионот) [19] [20] . Како одговор на подготовките за распоредување на ЕУЛЕКС , српскиот претседател Борис Тадиќ рече дека не постои правна основа за испраќање мисија на ЕУ на Косово; потребна е одлука на Советот за безбедност на ОН за нејзино распоредување [21] . Министер за Косово Слободан Самарџиќ (инг.) ја обвини ЕУ дека го прекршува меѓународното право и им служи на американските надворешнополитички интереси [22] .

Косово еднострано се прогласи за независна република на 17 февруари 2008 година. Со стапувањето во сила на 15 јуни 2008 година на Уставот на Република Косово , кој не ја дефинира улогата на УНМИК , властите на самопрогласената република почнаа да ги ограничуваат активностите на мисијата на ОН, пренесувајќи ги нејзините функции до новите тела на Косово. Во овие околности, генералниот секретар на ОН нареди реорганизација на УНМИК, што вклучуваше трансфер на овластувањата на ЕУЛЕКС. За да се надмине несогласувањето со Србија околу распоредувањето на ЕУЛЕКС, специјалниот претставник на ОН за Косово Ламберто Заниер одржа серија преговори со српската влада, кои резултираа со план од 6 точки и извештај на генералниот секретар за привремената администрација на Обединетите нации. мисија во Косово [23] По постигнувањето на овие договори, Србија се согласи на распоредување на ЕУЛЕКС во Косово, бидејќи беа земени предвид нејзините барања за неутралност на ЕУЛЕКС за статусот на покраината и отфрлање на „планот на Ахтисари“ [24] . Иако косовските власти го отфрлија планот од 6 точки, тие ветија поддршка за ЕУЛЕКС. На 26 ноември 2008 година, Советот за безбедност на ОН усвои изјава за поддршка на извештајот на генералниот секретар и распоредувањето на мисијата на ЕУ на Косово [25] [26] [27] , а на 9 декември 2008 година мисијата ЕУЛЕКС официјално ја започна својата работа [28] [29] .

Европските политичари постојано изјавија дека признавањето на независноста на Косово не е услов за прием на Србија во ЕУ [30] [31] [32] [33] [34] .

Договор за асоцијација и стабилизација

По започнувањето на Спогодбата за асоцијација и стабилизација (САС), постапката за потпишување беше закажана за 29 април 2008 година. Во декември 2007 година, владата го овласти вицепремиерот Божидар Ѓелиќ да го потпише САС во април 2008 година. На 4 април 2008 година, премиерот на Србија и лидерот на „ Демократската партија на СрбијаВоислав Коштуница изјавија дека поради прогласувањето на независноста на Косово (17 февруари 2008 година), пристапот на Србија во ЕУ веќе не е на агендата, а продолжување на преговорите е можно само по постигнување договор за територијалниот интегритет на Србија [35] . Поддржувачите на оваа одлука на премиерот (министрите од Демократската партија на Србија и Нова Србија ) инсистираа дека потпишувањето на САС со ЕУ ќе биде во спротивност со уставот во однос на територијалниот интегритет на земјата, бидејќи повеќето земји-членки на ЕУ ја признаа независноста на Косово . Српскиот претседател Борис Тадиќ , како и министрите од про-претседателската Демократска партија и партијата Г17 + не се согласија со овој пристап и изјавија дека Договорот за асоцијација и стабилизација не содржи никакви референци за признавањето на независноста на Косово и за напротив, ја поддржа резолуцијата 1244 на Советот за безбедност на ОН . Борис Тадиќ го обвини противниците на САС дека тие се предомислиле за потпишување на САС само за доброто на претстојните избори, бидејќи пред неколку месеци тие гласаа во Владата да ги поттикне Божидар Dzhelic со овластување да го потпише договорот [ 36] . Божидар Ѓелиќ ги искористи овластувањата што му беа доверени и го потпиша Договорот за асоцијација и стабилизација на 29 април 2008 година. Српскиот претседател Борис Тадиќ и министерот за надворешни работи Вук Јеремиќ присуствуваа на церемонијата на потпишување во Луксембург . Од страна на ЕУ, САС го потпишаа еврокомесарот за проширување Оли Рен и министерот за надворешни работи на Словенија Димитри Рупел. Премиерот Воислав Коштуница како одговор на потпишувањето на САС вети дека во случај на победа на парламентарните избори ќе го откаже потпишувањето на договорот [37] [38] [39] .

Проевропската коалиција предводена од претседателот Тадиќ победи на парламентарните избори на 11 мај 2008 година. Нов премиер беше Мирко Цветковиќ , кој ратификацијата на САС во српскиот парламент ја нарече приоритетна задача [40] . На 9 септември Народното собрание го ратификуваше Договорот за асоцијација и стабилизација [41] [42] .

Заедно со Спогодбата за асоцијација и стабилизација, Србија и ЕУ потпишаа Привремена трговска спогодба, која требаше да им овозможи на Србија и ЕУ да ги применат одредбите од Договорот за асоцијација, кој во тоа време сè уште беше во фаза на ратификација . Сепак, Холандија и Белгија ја блокираа примената на Привремената спогодба додека Србија не соработува поблиску со Меѓународниот трибунал за поранешна Југославија и не ги екстрадира поранешниот претседател на Република Српска Радован Караџиќ , генералот Ратко Младиќ и поранешниот претседател на Република Српска Краина Горан Хаџиќ. [38] [43] . Во јули 2008 година, Радован Караџиќ беше уапсен и екстрадиран во Хаг. [44] На 15 септември 2008 година, ЕУ не беше во можност да го одблокира трговскиот договор поради противењето на холандската влада, која инсистираше на апсење на други осомничени за воени злосторства. [45]

По неуспешниот обид на ЕУ да ја деблокира Привремената трговска спогодба, српската влада одлучи „еднострано“ да започне со спроведување на договорот на 1 февруари 2009 година. Српското Министерство за финансии истакна дека „унилатерализмот“ е формален, бидејќи ЕУ ги укина увозните давачки на стоки од Србија уште во 2000 година [46] .

На 7 декември 2009 година, земјите од ЕУ успеаја да се договорат и да почнат да ја применуваат Привремената трговска спогодба од нивна страна. И покрај фактот што Хаџиќ и Младиќ не беа уапсени, Холандија беше задоволна од степенот на интеракција на Србија со МКТЈ [47] . Од 19 декември 2009 година, српските граѓани со биометриски пасоши добија право да патуваат во земјите на Шенген без визи [48] .

Првата земја што го ратификуваше Договорот за асоцијација и стабилизација со Србија на 21 јуни 2010 година беше Шпанија [49] . Ратификацијата од сите земји на ЕУ се одолговлекува три години. Последниот договор беше ратификуван од Литванија, која го стори тоа на 18 јуни 2013 година [50] . Потоа, договорот стапил во сила на 1 септември 2013 година [51] .

Преговорите за пристапување во ЕУ

На 22 декември 2009 година, српскиот претседател Борис Тадиќ поднесе барање за пристапување на Србија во ЕУ [2] [52] . На 24 ноември 2010 година, европскиот комесар за проширување Штефан Филе им предаде на српските власти Прашалник со кој Европската комисија ќе подготви извештај за подготвеноста на земјата да ги исполни обврските наметнати на членките на ЕУ. Прашалникот се состоеше од 2.483 прашања, поделени во 6 делови и 33 поглавја. Одговорите на прашањата треба да станат основа за одлуката на Европската комисија за перспективата за членство на Србија. На 31 јануари 2011 година, премиерот Мирко Цветковиќ испрати одговори на прашањата поставени до Европската комисија [53] .

На 12 октомври 2011 година, Европската комисија објави извештај за усогласеноста на Србија со критериумите од Копенхаген , во кој препорача Србија да добие статус на земја кандидат за членство во ЕУ, под услов земјата да продолжи со политичките реформи и да вложи напори за подобрување односите со Косово [54] [55] [56] .

На 24 февруари 2012 година, Србија и Косово потпишаа договор, според кој самопрогласената република доби право да учествува на регионалните меѓународни форуми на Балканскиот Полуостров, а исто така се согласија за заедничко управување со граничните премини [57] [58. ] [59] . Последната пречка за добивање кандидатски статус беше спорот меѓу Србија и Романија за прашањето поврзано со статусот на нацијата на Романците на Власите кои зборуваат на дијалект на романскиот јазик (инг.) [60] . Меѓутоа, на 1 март претставниците на Романија и Србија потпишаа договор за заштита на националните малцинства и Романија ги повлече своите барања [61] . Истиот ден, 1 март, Европскиот совет и доделил на Србија статус на земја кандидат за пристапување во ЕУ [62] [63] .

Следната важна фаза во пристапувањето на која било земја во ЕУ е почетокот на формалните преговори за пристапување. За Србија да започне преговори, неопходно беше да се продолжат напорите за нормализирање на односите со Косово. На 19 април 2013 година, Србија и Косово го склучија Бриселскиот договор (англиски) , кој се однесуваше на решавање на проблемот со северно Косово , населено главно со Срби, и европската интеграција на двете страни во договорот [64] . На 22 април, Европската комисија ја забележа нормализацијата на односите меѓу Србија и Косово и препорача почеток на официјални преговори со Србија за пристапување во ЕУ [65] . На 28 јуни 2013 година, Европскиот совет одлучи да започне преговори со Србија најдоцна до јануари 2014 година [66] [67] . 18 декабря 2013 года Европейский совет подтвердил своё июньское решение и назначил первую межправительственную конференцию на 21 января 2014 года [68] . 21 января в Брюсселе была проведена межправительственная конференция, ознаменовавшая начало официальных переговоров по вступлению Сербии в ЕС. Сербию представляли премьер-министр Ивица Дачич и его заместитель Александр Вучич , а ЕС европейский комиссар по вопросам расширения Штефан Фюле и министр иностранных дел Греции Евангелос Венизелос [69] .

В октябре 2015 года Европейская комиссия рекомендовала Европейскому совету до конца 2015 года открыть первые переговорные главы с Сербией, отметив усилия Сербии по урегулированию кризиса беженцев и по нормализации отношений с Косово, выразившиеся в достижении 25 августа 2015 года договорённостей по проблеме Северного Косова и в сфере энергетики и телекоммуникаций [70] [71] [72] . 14 декабря 2015 года Сербия открыла для переговоров главу 32 по финансовому контролю и 35 по отношениям с Косово [73] [74] .

Президент Сербии Александр Вучич заявил, что Сербия планирует закрыть все главы процесса переговоров к 2019 году [75] .

15 сентября 2017 года еврокомиссар Йоханнес Хан оценил, что Сербия может получить членство в Европейском союзе до 2025 года. Хан предполагает, что переговорный процесс может завершиться к 2023 году, после чего ещё около двух лет потребуется на ратификацию соглашения странами [7] .

Процесс переговоров

Главы Оценка на начало переговоров Глава открыта Глава закрыта
1. Свободное перемещение товаров Необходимы дальнейшие реформы - -
2. Свободное перемещение рабочей силы Необходимы дальнейшие реформы - -
3. Свобода учреждения и движения услуг Необходимы дальнейшие реформы - -
4. Свободное перемещение капиталов Необходимы дальнейшие реформы - -
5. Государственные закупки Необходимы дальнейшие реформы 2016-12-13 [76] -
6. Корпоративное право Нет серьёзных проблем 2017-12-11 [77] -
7. Право интеллектуальной собственности Необходимы дальнейшие реформы 2017-06-20 -
8. Политика конкуренции Необходимы дальнейшие реформы - -
9. Финансовые услуги Необходимы дальнейшие реформы - -
10. Информационное общество и СМИ Необходимы дальнейшие реформы - -
11. Сельское хозяйство и развитие сельских территорий Необходимы значительные реформы - -
12. Безопасность пищевых продуктов, ветеринария и фитосанитарная политика Необходимы дальнейшие реформы - -
13. Рыболовство Нет серьёзных проблем 2018-06-25 [78] -
14. Транспортная политика Необходимы дальнейшие реформы - -
15. Энергетика Необходимы дальнейшие реформы - -
16. Налогообложение Нет серьёзных проблем - -
17. Экономическая и монетарная политика Нет серьёзных проблем - -
18. Статистика Нет серьёзных проблем - -
19. Социальная политика и занятость Необходимы дальнейшие реформы - -
20. Промышленная политика и предпринимательство Нет серьёзных проблем 2017-02-27 [79] -
21. Трансъевропейские сети Необходимы дальнейшие реформы - -
22. Региональная политика и координация структурных инструментов Необходимы дальнейшие реформы - -
23. Суд и основные права Необходимы значительные реформы 2016-07-18 [80] -
24. Правосудие, свобода и безопасность Необходимы значительные реформы 2016-07-18 [80] -
25. Наука и исследования Нет серьёзных проблем 2016-12-13 [76] 2016-12-13
26. Образование и культура Нет серьёзных проблем 2017-02-27 [79] 2017-02-27 [79]
27. Окружающая среда и изменение климата Полная несовместимость с правом ЕС - -
28. Защита прав потребителей и здравоохранение Необходимы дальнейшие реформы - -
29. Таможенный союз Нет серьёзных проблем 2017-06-20 -
30. Внешние связи Нет серьёзных проблем 2017-12-11 [77] -
31. Иностранная политика, политика обороны и безопасности Нет серьёзных проблем - -
32. Финансовый контроль Необходимы значительные реформы 2015-12-14 [81] -
33. Бюджетные вопросы Нет серьёзных проблем 2018-06-25 [78] -
34. Институты Нет - -
35. Другие вопросы: отношения с Косово Необходимы дальнейшие реформы 2015-12-14 [81] -
Прогресс 14 из 34 2 из 34

Опросы общественного мнения

Дата Агентство Вопрос Да Нет Не определились
июнь 2011 [82] Канцелярия по европейской интеграции Поддерживаете присоединение к ЕС? 53 % 24 % 23 %
январь 2012 [82] Канцелярия по европейской интеграции Поддерживаете присоединение к ЕС? 51 % 28 % 21 %
март 2012 [83] B92 (англ.) /Ipsos Strategic Marketing Поддерживаете присоединение к ЕС? 49 % 34 % 17 %
сентябрь 2014 [84] Medium Gallup Поддерживаете присоединение к ЕС? 57 % 28 % 15 %
ноябрь 2014 [85] Евробарометр (англ.) Поддерживаете присоединение к ЕС? 58 % 26 % 16 %
июнь 2017 [86] Канцелярия по европейской интеграции Поддерживаете присоединение к ЕС? 49 % 27 % 24 %
август 2017 [87] НСПМ (серб.) Поддерживаете присоединение к ЕС? 51,2 % 36,3 % 12,5 %

Экономические контакты Сербии и ЕС

Евросоюз является основным торговым партнёром Сербии. Двусторонний товарооборот в 2013 году составил 16,3 млрд евро, в том числе 9,7 млрд составили поставки из ЕС в Сербию, а 6,6 млрд сербский экспорт в Евросоюз [88] . Доля экспорта из Сербии в ЕС составляла в 2013 году 62,8 % от всего экспорта из Сербии. Ещё 17,7 % сербского экспорта отправляется в страны Центрально-европейской ассоциации свободной торговли , которые являются кандидатами или «потенциальными кандидатами» в ЕС [89] . В 2013 году 61,8 % импорта в Сербию составили поставки из стран ЕС и 4,3 % поставки из ЦЕАСТ [90] . Торговый баланс Сербии с ЕС является отрицательным, хотя торговый дефицит сокращался с 2009 до 2014 года. В торговле сельскохозяйственными продуктами наблюдается обратная ситуация, и Сербия вывозит в ЕС больше сельскохозяйственной продукции, чем ввозит из союза (в 2013 году больше 52 % сербского сельскохозяйственного экспорта пришлось на страны ЕС [91] ) [92] . Введение в 2014 году российского продовольственного эмбарго на сельскохозяйственную продукцию стран ЕС было настороженно встречено властями Сербии. Опасаясь ввоза дешёвого европейского продовольствия на свой рынок, Сербия ввела дополнительные таможенные пошлины на ввоз из Евросоюза молока, продукции из него (в том числе сыра и сливок), а также свинины (эти пошлины отменены в декабре 2016 года) [93] .

Прямые иностранные инвестиции из стран ЕС составили 76 % от общего количества прямых иностранных инвестиций в Сербию за период 2005—2014 годов (в численном выражении за 9 лет в Сербию из ЕС вложили 13,5 млрд евро) [92] . Кроме того, ЕС — самый крупный донор для Сербии, оказывающий ей значительную финансовую помощь в различных областях от реформы государственного управления до сельского хозяйства и защиты окружающей среды. Фактически Сербия — главный получатель помощи от фондов ЕС на территории Западных Балкан, получая ежегодно приблизительно 200 млн евро [94] . В 2001—2014 годах Сербия получила от ЕС помощь на сумму более чем 2,5 млрд евро [88] . Только в рамках программы ЕС Инструмент для помощи в присоединении Белград получил в 2007—2013 годах 1,1 млрд евро [95] .

Примечания

  1. Stabilisation and Association Agreement between the European Communities and their Member States, of the one part, and the Republic of Serbia, of the other part
  2. 1 2 Serbia Applies for EU Membership (недоступная ссылка)
  3. Serbia to Launch Negotiations on Accession to EU on December 14
  4. Council conclusions on Enlargement and Stabilisation and Association Process (недоступная ссылка) . Council of the European Union (17 декабря 2013). Дата обращения: 17 декабря 2013. Архивировано 17 декабря 2013 года.
  5. Serbia starts negotiations to join EU . B92 (21 января 2014). Дата обращения: 21 января 2014.
  6. 1 2 The Delegation of the European Commission to the republic of Serbia (недоступная ссылка) . Дата обращения: 31 декабря 2015. Архивировано 4 марта 2016 года.
  7. 1 2 Брюссель обозначил сроки принятия Сербии в Европейский союз - ИА REGNUM (рус.) , ИА REGNUM . Дата обращения 5 октября 2017.
  8. Serbian producers exporting duty-free to the EU since 2000 (недоступная ссылка) . Дата обращения: 31 декабря 2015. Архивировано 5 марта 2016 года.
  9. Семенов А. В. Перспективы расширения ЕС на Западных Балканах: случай Сербии // Вестник Кемеровского государственного университета. — 2013. — № 2-3 (54). — С. 132
  10. Serbia and the EU. Milestones (недоступная ссылка) . Дата обращения: 31 декабря 2015. Архивировано 4 марта 2016 года.
  11. Отказ ЕС от переговоров «ударит по Сербии»
  12. Возобновились переговоры с Сербией о приеме в ЕС
  13. Задержан сербский генерал Джорджевич, скрывавшийся от МТБЮ
  14. Евросоюз «снизошел» до Сербии
  15. EU agrees on Kosovo mission
  16. Белград выступает против переустройства миссии ООН в Косове
  17. EU Kosovo mission 'unacceptable' for Serbia
  18. Евросоюз одобрил размещение своей миссии в Косово
  19. COUNCIL JOINT ACTION 2008/124/CFSP of 4 February 2008 on the European Union Rule of Law Mission in Kosovo, EULEX KOSOVO
  20. RESOLUTION 1244 (1999) Adopted by the Security Council at its 4011th meeting, on 10 June 1999 Архивировано 29 мая 2010 года.
  21. Tadić: EU mission welcome only with UN approval
  22. Serbian parties react to EU mission move
  23. Report of the Secretary-General on the United Nations Interim Administration Mission in Kosovo
  24. Косово отвергло план ООН по размещению в крае Миссии ЕС
  25. Совет Безопасности открыл путь для миссии Евросоюза в Косово
  26. Совбез ООН одобрил работу своей миссии в Косове
  27. Statement by the President of the Security Council
  28. В Косово заработала гражданско-полицейская миссия ЕС
  29. EULEX deployment under way
  30. Но не ждите спешного признания
  31. Kosovo recognition «not condition for integrations»
  32. EU's approach to Kosovo «status-neutral» — spokesperson
  33. EU: Serbia Does Not Have to Recognize Kosovo
  34. Mogherini in Belgrade: Firmly on the EU path
  35. Koštunica: EU membership not on agenda
  36. Signing SAA is binding, says Tadić
  37. ЕС и Сербия подписали символическое соглашение о стабилизации и сотрудничестве. Коштуница называет его антиконституционным
  38. 1 2 ЕС и Сербия подписали ассоциативное соглашение
  39. Serbia, EU sign SAA in Luxembourg
  40. В Сербии утверждено проевропейское правительство
  41. Парламент Сербии ратифицировал договор о стабилизации и сотрудничестве с ЕС. (недоступная ссылка) . Дата обращения: 24 июля 2019. Архивировано 5 марта 2016 года.
  42. Сербский парламент одобрил договор о сотрудничестве с Евросоюзом
  43. ЕС не дает добро договору с Сербией
  44. Караджич доставлен в Голландию
  45. The Netherlands' froze the trade related part of a pre-accession deal with Serbia
  46. Serbia applies interim deal Feb. 1
  47. EU unfreezes trade agreement with Serbia Архивировано 8 января 2010 года.
  48. EU scraps visas for three Balkan states
  49. Семенов А. В. Перспективы расширения ЕС на Западных Балканах: случай Сербии // Вестник Кемеровского государственного университета. — 2013. — № 2-3 (54). — С. 133
  50. Lithuanian parliament ratifies SAA with Serbia
  51. The Delegation of the European Commission to the republic of Serbia. Serbia and the EU. Milestones (недоступная ссылка) . Дата обращения: 31 декабря 2015. Архивировано 4 марта 2016 года.
  52. Сербия подала заявку на членство в ЕС
  53. Serbia Delivers Answers to EC's Questionnaire (недоступная ссылка) . Дата обращения: 31 декабря 2015. Архивировано 2 октября 2015 года.
  54. EC Awards EU Candidate Status to Serbia, Accession Talks to Montenegro
  55. Сербия сдала кандидатский минимум
  56. Conclusions and Recommendations of the Commission's Opinions on the membership applications by Serbia
  57. Kosovo, Serbia Reach Deal on Regional Representation
  58. Миссия выполнима Сербия и Косово нацелились в объединенную Европу
  59. Косово получило суверенитет со звездочкой
  60. Сербию не пускают в ЕС из-за Румынии
  61. Serbia Set For EU Entry
  62. EU leaders grant Serbia candidate status
  63. Сербия получила статус кандидата на прием в ЕС
  64. Сербия и Косово пришли к договору, разойдясь в его оценке
  65. EU Commission recommends start of Serbia membership talks
  66. Брюссель согласился начать переговоры о вступлении Сербии в ЕС
  67. EU set for Serbia membership talks
  68. EU sets date for Serbia membership talks
  69. Serbia starts negotiations to join EU
  70. Сербия и Косово: разные ожидания от заключенного соглашения
  71. EU to open first chapters in accession talks with Serbia
  72. EC, EEAS Recommend Opening Of Accession Chapters For Serbia
  73. Opening of chapters a historic step for Serbia
  74. Сербия открывает первые главы в переговорах о вступлении в ЕС
  75. В Сербии новый президент. Куда он поведет свою страну? (рус.) , РИА Новости (20170531T1443+0300Z). Дата обращения 11 июня 2017.
  76. 1 2 Fourth meeting of the Accession Conference with Serbia
  77. 1 2 Seventh meeting of the Accession Conference with Serbia at Ministerial level Brussels, 11 December 2017
  78. 1 2 Serbia opens chapters 33 and 13 in negotiations with EU (англ.) . europa.rs. Дата обращения: 14 августа 2018.
  79. 1 2 3 Serbia opens two new chapters — 20 and 26
  80. 1 2 Chapters 23, 24 in negotiations of Serbia, EU opened
  81. 1 2 EU membership negotiations chapters to be opened Dec. 14
  82. 1 2 Support for EU membership continues to decline
  83. Poll: Progressive Party is pro-EU, but its voters are not
  84. Serbia: 57 Percent Of Citizens In Favor Of EU Membership — Poll
  85. Serbia: Citizens Dissatisfied With Their Life — Survey
  86. ЕВРОПСКА ОРИЈЕНТАЦИЈА ГРАЂАНА СРБИЈЕ (недоступная ссылка) . Дата обращения: 12 октября 2017. Архивировано 11 апреля 2019 года.
  87. НСПМ истраживања јавног мњења (Србија — август 2017)
  88. 1 2 Нелаева Г. А., Семенов А. В. Балканский треугольник: Сербия между Европейским союзом и Россией в 2000-е гг. // Сибирские исторические исследования. — 2015. — № 3. — С. 46
  89. MORE THAN 64 % OF SERBIA'S EXPORTS GO TO THE EU (недоступная ссылка) . Дата обращения: 3 января 2016. Архивировано 5 марта 2016 года.
  90. OVER 61 % OF SERBIA'S IMPORTS COME FROM THE EU (недоступная ссылка) . Дата обращения: 3 января 2016. Архивировано 4 марта 2016 года.
  91. SERBIA ENJOYS A SURPLUS IN AGRICULTURAL TRADE WITH THE EU (недоступная ссылка) . Дата обращения: 3 января 2016. Архивировано 4 марта 2016 года.
  92. 1 2 Trade Benefits for Serbia (недоступная ссылка) . Дата обращения: 3 января 2016. Архивировано 4 марта 2016 года.
  93. Сербия отменила пошлины на молоко и свинину из ЕС Архивировано 3 января 2017 года.
  94. The EU is by far the biggest donor to Serbia with more than €2.6 billion (as of January 2014)
  95. Нелаева Г. А., Семенов А. В. Балканский треугольник: Сербия между Европейским союзом и Россией в 2000-е гг. // Сибирские исторические исследования. — 2015. — № 3. — С. 46 — 47

Ссылки

  • Radojičić, Mirjana S. Evropska unija i Kosovsko pitanje - međunarodno-etička perspektiva (хорв.) // Zbornik Radova Filozofskog Fakulteta U Prištini. — 2015. — Vol. 45 , br. 1 . — Str. 167—184 . — doi : 10.5937/zrffp45-7157 .
  • Samardžić, Slobodan. The Kosovo-Metohija problem from the European integrations angle (англ.) // Serbia in the European Union Association Process, Službeni Glasnik : journal / Samardžić, Slobodan. — 2009. — P. 193—238 .
  • Jovanović Nadica; Gardašević Jovana; Vapa-Tankosić Jelena. Strategija procesa proširenja Evropske unije i društveno-ekonomski efekti integracije Republike Srbije (хорв.) // Poslovna Ekonomija. — 2015. — Vol. 9 , br. 2 . — Str. 191—212 .
  • Gajić, Tamara. Ulazak Srbije u EU, civilno društvo i politička kultura (хорв.) // Politikon. — 2015. — Vol. 10 . — Str. 119—131 .